Strona główna
Aktualności
O Izbie
Ośrodek Informacyjno
Edukacyjny
Prawo
Konsultanci i opinie
Uchwały
Komisje i zespoły
Pielęgniarki i Położne w UE
Konferencje
Szkolenia
Praca
Konkursy
Biuletyn
Biblioteka
Nowości wydawnicze
Linki
Ubezpieczenia
Kontakt


Biuletyn informacyjny OIPiP


Styczeń-Luty 2008r.

Problemy pielęgnacyjne pacjenta kardiochirurgicznego we wczesnym okresie pooperacyjnym

Operację serca przeprowadza się w celu usunięcia objawów upośledzających istotnie wydolność fizyczną chorego lub w celu przedłużenia spodziewanego czasu przeżycia pacjenta.Operacje serca u osób dorosłych obejmują przede wszystkim;
- pomostowanie naczyń wieńcowych,
- wady zastawkowe,
- pozawałowe ubytki przegrody międzyko-morowej,
- tętniaki aorty wstępującej oraz łuku aorty,
- guzy serca,
- wady wrodzone,
- transplantacje serca lub serca i płuc. (nie wykonujemy w naszym ośrodku)
Opieka nad pacjentem
Chory poddany operacji kardiochirurgicz-nej doznaje olbrzymiego urazu. Istnieje wiele elementów niekorzystnego oddziaływania na organizm podczas operacji, które doprowadzają do powikłań oraz znacznego osłabienia organizmu. Okres pooperacyjny jest więc czasem bardzo intensywnej opieki nad chorym i walki ze skutkami urazu pooperacyjnego. Intensywna obserwacja chorego oraz kontrola podstawowych parametrów fizycznych i biochemicznych w tym okresie ma bardzo duże znaczenie w zapewnieniu bezpieczeństwa pacjentowi. Wymaga to czujności i współdziałania zespołu pielęgniarskiego i lekarskiego. Wczesna opieka pooperacyjna nad chorym rozpoczyna się w chwili zakończenia krążenia pozaustrojowego.
Dzieli się ona na dwa etapy;
Pierwszy etap opieki pooperacyjnej
Pacjent znajduje się jeszcze na sali operacyjnej i jest w stanie anestezji. Choremu należy zapewnić prawidłową homeostazę ogólnoustrojową. W tej fazie postępowania bardzo ważne jest utrzymanie normowolemii oraz prawidłowa neutralizacja leków przeciwkrzepliwych.
Drugi etap opieki pooperacyjnej
Rozpoczyna się z chwilą przewiezienia na oddział pooperacyjny, gdzie pacjent przebywa z reguły 1-2 doby. Po przewiezieniu na oddział pooperacyjny należy chorego podłączyć do respiratora i kontynuować monitorowanie hemodynamiczne. Chory po operacji kardiochirurgicznej wymaga monitorowania podstawowych parametrów życiowych, biochemicznych w celu oceny stanu i funkcjonowania poszczególnych narządów oraz wczesnego wykrywania zagrożeń i powikłań. Ocena ta ma charakter ciągły, a pielęgniarka opiekująca się nim ma praktycznie stały kontakt wzrokowy z chorym.
Parametry monitorowane standardowo to;
1. Ocena wydolności krążenia (stały pomiar RR krwawy oraz pośredni, OCŻ, rytm serca w ustalonych sekwencjach czasowych).
2. Ocena wydolności ukł. oddechowego (rtg płuc -w I dobie, badania gazome-tryczne krwi tętniczej, stały pomiar saturacji.)
3. Ocena funkcji nerek (diureza godzinowa, ilościowa oraz makroskopowa moczu).
4. Ocena niedokrwienia serca (stała ocena odcinka ST z monitora, EKG pełne po zabiegu, a następnie 1 x na dobę, pobranie CPK, CKM i troponiny w I dobie po zabiegu).
5. Ocena układu krzepnięcia.
6. Monitorowanie krwawienia pooperacyjnego (obserwacja godzinowa drenażu, oznaczanie poziomu hemoglobiny i he-matokrytu).
7. Ocena pod kątem zakażeń, powikłań brzusznych i neurologicznych (stan treści z sondy żołądkowej, obecność pery-staltyki jelit .oddawanie gazów i stolca, reaktywność źrenic, objaw Babińskiego, napięcie mięśniowe oraz stan świadomości).
8. Ocena równowagi kwasowo-zasadowej.
9. Kontrolowanie temperatury ciała.
U pacjentów przekazanych na oddział pooperacyjny należy obserwować stan poszczególnych układów i narządów.
Układ oddechowy
Chorzy po zabiegach kardiochirurgicz-nych są sztucznie wentylowani przez 6-12 godz. Jedną z ważnych czynności pielęgniarskich jest toaleta drzewa oskrzelowego. Zaleganie wydzieliny, która gromadzi się w nadmiarze, z reguły prowadzi do całkowitej niedrożności lub zwiększa ryzyko wystąpienia zakażeń. Po kilku godzinach wymiana gazowa najczęściej ulega stabilizacji, pacjent wybudza się z narkozy i podejmuje własny oddech. Przed rozin-tubowniem chory musi być całkowicie przytomny z pełnym kontaktem, siła mięśniowa prawidłowa, wydolny układ oddechowy, ustabilizowany układ krążenia, drenaż w granicach normy, kontrolny pomiar gazometrii w normie. Po usunięciu rurki intu-bacyjnej natychmiast wdraża się rehabilitację oddechową oraz prowadzi się tleno-terapię.
Układ krążenia
Do najczęstszych zaburzeń rytmu serca należą;
- tachykardia komorowa,
- dodatkowe skurcze komorowe,
- migotanie przedsionków,
- bradycardia komorowa,
- trzepotanie przedsionków.
Bardzo ważnym parametrem w ocenie ukł. krążenia jest ciśnienie tętnicze (RR), zarówno pomiar inwazyjny jak i pośredni. Następnym bardzo ważnym parametrem jest OCŻ- odpowiada ono ciśnieniu w prawym przedsionku i jest oznaczane w celu określenia wypełnienia łożyska naczyniowego oraz wydolności układu krążenia. Kolejnym parametrem jest temperatura cia- ła. Pacjenci po zabiegu kardiochirurgicz-nym mają z reguły obniżoną temp. ciała.
Należy ogrzewać chorego dodatkowymi kocami lub ciepłym powietrzem oraz podawać ogrzane płyny infuzyjne.
Poszczególne parametry, jak uprzednio wspomniano, analizowane są na bieżąco przez pielęgniarkę, a wszelkie odchylenia od normy zgłaszane są lekarzowi w celu wdrożenia odpowiedniego postępowania. Część pacjentów z niewydolnością serca wymaga mechanicznego wspomagania krążenia. W naszym ośrodku stosowana jest kontrapulsacja wewnątrzaortalna.
Hemostaza chirurgiczna, biochemiczna
Chorzy po zabiegach kardiochirurgicz-nych śródoperacyjnie mają założone dreny w celu ewakuacji krwi z śródpiersia i opłucnej. System drenażowy podłączony jest do ssania próżniowego. Do zadań pielęgniarskich należy; obserwowanie ilości drenażu co I godz., kontrola sprawności systemu drenującego ,siły ssania .drożności drenów ,pomoc lekarzowi przy odsysaniu drenów, pobieranie krwi do badań, zgłaszanie lekarzowi o każdej zaistniałej nieprawidłowości, podawanie zleconych leków i udokumentowanie w karcie.
Stan świadomości i reakcje psychologiczne
Bardzo ważna jest obserwacja stanu świadomości chorego. Jeżeli chory wybudza się, należy sprawdzić siłę mięśniową prosząc chorego o wykonanie prostych poleceń; ściskanie rąk .podnoszenie głowy, poruszanie palcami obu rąk i nóg. Pacjenci poddani zabiegom kardiochirurg, mogą w tym okresie reagować apatią .negacją, depresją lub ich nastrój może być zmienny. Mogą wystąpić takie objawy jak rozdrażnienie .zatroskanie lub gniew. We wszystkich tych przypadkach pielęgniarka musi znaleźć sposób, aby podtrzymać chorego na duchu , zawsze należy pamiętać o godności pacjenta .W postępowaniu należy wykazać dużo zrozumienia, tolerancji, ale i stanowczości.
Układ moczowy
Po operacjach k-chirurgicznych zazwyczaj pobudza się diurezę i dąży się do osiągnięcia ujemnego bilansu płynów. Ma to związek z przesunięciem płynów do przestrzeni trzeciej oraz z tendencją do obrzęków narządowych. Godzinowa kontrola diurezy oraz nadzorowanie podaży płynów to standardy postępowania. W pierwszych 24 godz. chory powinien wydalać minimum 100 ml moczu na godzinę.
Układ pokarmowy
Zapobieganie powikłaniom ze strony ukł. pokarmowego polega na podawaniu leków osłonowych od zerowej doby aż do wypisu. Pacjenci w zerowej dobie mają założoną sondę żołądkową, która usuwana jest z chwilą ekstubacji .Również istotne jest wdrożenie żywienia dojelitowego (najczęściej w 2 dobie pooperacyjnej).
Ból pooperacyjny jest stałym elementem w przebiegu pooperacyjnym, który stanowi dodatkowe źródło stresu, uniemożliwia prawidłowe oddychanie i odkrztuszanie. Ból uniemożliwia również pacjentowi prawidłowy wypoczynek, wstrzymuje od poruszania się w łóżku, co powoduje usztywnienie kończyn i nasilenie ich bolesności przy jakichkolwiek ruchach. Ból powoduje ogólny dyskomfort. Zatem bardzo ważne jest postępowanie przeciwbólowe u chorego. Oprócz podawania leków przeciwbólowych wg zlecenia lekarskiego, w wielu przypadkach ulgę przynosi zmiana ułożenia pacjenta, ćwiczenia nóg i nacieranie pleców. Chorych należy poinstruować jak samodzielnie siadać w łóżku, aby nie zwiększać dolegliwości bólowych. Ważne jest również stosowanie specjalnych kamizelek ściskających klatkę piersiową. Zmniejsza to odczyn bólowy związany z ruchami klatki piersiowej oraz zapobiega w pewnym stopniu powikłaniom w postaci niestabilności mostka.
Zakażenia pooperacyjne
Chorzy po operacjach kardiochirurgicz-nych są bardzo podatni na zakażenia, zwłaszcza są to;
- infekcje płucne,
- zakażenie ran pooperacyjnych,
- posocznica,
- grzybica.
U wszystkich pacjentów standardowo stosuje się antybiotykoterapię profilaktyczną.
Wymagane jest postępowanie aseptycz-ne przy odsysaniu drzewa oskrzelowego ,przy zmianie opatrunków na ranie i przy wkłu-ciach. Istotnym elementem jest przestrzeganie prawidłowej dezynfekcji i sterylizacji sprzętu oraz prawidłowej dezynfekcji rąk przed i po wykonanych czynnościach.
Ogólna opieka pielęgniarska
Pacjenci kardiochirurgiczni, zwłaszcza we wczesnym okresie pooperacyjnym, w bardzo dużym stopniu narażeni są na powstawanie odleżyn. Ryzyko to zwiększa się u pacjentów z cukrzycą, u osób starszych, wyniszczonych, otyłych oraz po długotrwałych zabiegach operacyjnych.
Tych chorych układa się na materacach przeciwodleżynowych i prowadzi się pielęgnację wg przyjętego standardu w naszym szpitalu

Streszczenie referatu na temat
„Problemów pielęgnacyjnych pacjenta kardiochirurgicznego we wczesnym okresie pooperacyjnym"
z konferencji pielęgniarskiej
autorstwa Elżbiety Templowicz i Marii Zub

Wyszukaj: